ديپلماسي

كاديما در صحنه سياسي رژيم اسرائيل، حزبي است كه توسط «آرييل شارون» پس از خروج از ليكود و به دليل اينكه برنامه هايش با مخالفت برخي اعضاي آن حزب مواجه شد، در ماه نوامبر سال 2005 تأسيس شد.

اين حزب به زودي توانست با جذب عده اي از متنفذان صهيونيست از جمله شخصيت هاي برجسته ليكود و حزب كار مانند «شيمون پرز»، «شائول موفاز» و «تسيبي ليفني»، دامنه قدرت سياسي و نفوذ خود در سرزمين هاي اشغالي را گسترش دهد.

كاديما را در جناح بندي سياسي مي بايست به «راست ميانه» منتسب كرد و بر همين اساس اعضاي اين حزب معتقدند، مردم اسراييل داراي حقي تاريخي در سرزمين هاي اشغالي هستند و براي حفظ اكثريت يهوديان ساكن در اين سرزمين، مي توان از بخشي از سرزمين هاي اشغالي صرف نظر كرد و ديوار حائل را نيز به عنوان تنها يك «مرز موقت» ميان اسرائيل و فلسطين مورد پذيرش قرارداد.

لزوم پايان درگيري ميان اعراب و اسراييل و نيزپذيرش دوكشور اسرائيلي و فلسطيني براساس نقشه راه و در نهايت خلع سلاح عمومي فلسطينيان، از جمله اصول مورد توجه كاديما است.

اولمرت رهبر حزب تازه تاسيس كاديما  در پي پيروزي انتخاباتي اين حزب و به دنبال مر گ مغزی اریل شارون  از ماه ژوئيه سال ۲۰۰۶ به نخست وزيري رژيم صهيونيستي رسيد وي  كه دوازدهمين نخست وزير ر‍ژيم صهيونيستي  بو د به اتهام فساد اقتصادي مورد بازجويي پليس قرار گرفت و مشروعيتش به زير سوال رفت.

در پی استعفای ایهود اولمرت، يورام توربوويتز که از دو سال پيش از سوى اولمرت مسئوليت يک رشته مأموريت‌هاى ديپلماتيک مهم را بر عهده داشت و علاوه بر آن ریاست دفتر وی را نیز عهده­دار بود، تا دو ماه دیگر از سمت خود استعفا داد .

به اعتقاد تحلیلگران مسائل منطقه خاورمیانه، با تغییر اولمرت نگاه مثبت و خوشبینانه به مسائل گوناگون مطرح در خاورمیانه رخت بر خواهد بست و آینده­ای مبهم و تا اندازه­ای منفی بر بسیاری از مسائل سایه خواهد انداخت.

نتانیاهو چندین بار در گفته­هایش بر لزوم استفاده از ابزار نظامی برای تامین امنیت اسرائیل سخن گفته است و قریب به اتفاق تحلیلگران بر این اعتقادند که در صورت اینکه نتانیاهو به نخست­وزیری اسرائیل برسد، مذاکرات صلح با فلسطینیان به طور کامل متوقف خواهد شد، مذاکرات صلح با سوریه نیز به بن­بست خواهد رسید و به طور کلی سیاست تندروانه جای سیاست معتدل در اسرائیل را خواهد گرفت.

افغانستان ، جبهه ایی که دارد کهنه شود یا

جبهه های جدید تروریزم

پس از حمله اخیر به سفارت هند در افغانستان که منجر به کشته شدن حداقل ۴۰ نفر شد شورای وزیران افغانستان گفتگوهای دو جانبه با پاکستان را تا زمان "ایجاد فضای اعتماد" به حال تعلیق درآورده است، و این یعنی وخامتی کم سابقه در روابط پاکستان و افغانستان که اکنون در زمینه مبارزه با تروریسم اتهامات بیشماری بر علیه یکدیگر مطرح می کنند.

اینکه آتش در گرفته در صحنه افغانستان را نبرد میان امریکا و تندروان اسلامی تجسم کنیم به همان میزان کودکانه است که آن را صحنه درگیریها و کشمکشهای هند و پاکستان بدانیم .

واقعیت مسئله این است که دیگر مسئله به سادگی گذشته نیست .

و پدیده تروریزم بخصوص در آسیای جنوبی و آسیای میانه به سادگی گذشته قابل تحلیل نیست .اگر در گذشته "طالبان"  گروهی بود که به فرماندهی بن‌لادن و زیر نظر هنگ‌های «عرب» سازماندهی شده بود، و به هزینة عربستان سعودی و امارات متحدة عربی، زیر نظر سازمان سیا و ضداطلاعات ارتش پاکستان(ISI) اداره می‌شد، امروز همان «طالبان» شعب و منابع متعددی یافته است و مراکز الهامات سیاسی، نظامی و مالی آن عملاً نامشخص است.

نه می توان گفت طالبان آنقدر قدرتمند و  مستقل شده ، و نه می توان گفت طالبان تنها  در کنار و در کنترل سازمان  ضداطلاعات ارتش پاکستان(ISI)، و نه می توان گفت طالبان هنوز نوکر و ملعبه بی چون و چرای دست غرب است.

چرا که سازمان امنیت پاکستان آی‌اس‌آی، همیشه دولتی در داخل دولت در پاکستان بوده و هیچ زمانی این سازمان امنیت مورد کنترل دولت مرکزی پاکستان نبوده است و همانگونه که شاهد بودیم بارها عملیاتی را بر علیه خود دولت مرکزی پاکستان انجام داده است.

اما در اینکه سازمان امنیت پاکستان بخصوص  پس از روی کار آمدن مشرف در تقویت طالبان و القاعده در افغانستان تاثیر به سزایی داشته است، شکی نیست.

و شکل صوری همکاری پاکستان با غرب در مقابله با  طالبان حتی بنا به اعتراف خود مشرف یک یک مساله اجباری است، و بیشتر از اجباری بودنش صوری است.

از سویی دیگر مسئله کشانده شدن دامنه درگیریهای سیاسی هند و پاکستان به داخل صحنه افغانستان است که صحتی جدی دارد.

از سال ۱۹۴۷ یعنی از از زمان کسب استقلال،  هند و پاکستان  سه مرتبه بر سر مسئله اختلافات مرزی و مهمترین آنها کشمیر، با یکدیگر جنگیده اند و حال به نظر می رسد که دامنه خصومت سیاسی آنها به افغانستان کشیده است.

و مسئله اینگونه نیست که افغانستان تنها یک جبهه جدید برای خصومت های سیاسی این و کشور باشد بلکه سالهاست که هر دو کشور سعی می کنند نفوذ خود را در این کشور  از راههای مختلف افزایش دهند.

اکنون صحنه پاکستان صحنه نمایش یک تراژدی تکراری تاریخی است . قدرتی در حال سقوط و آخرین چنگهای تاثیر گذاری که بر صورت و شاکله قدرت خواهد کشید.

مشرف دارد می رود مثل تمام قدرت ها که از ابتدا رفتنی اند اما داستان های خویش را به هنگام افول پردازش می کنند.

وقتی می شنویم که دولت ائتلافي پاکستان تصميم گرفته که مشرف را بر اساس ماده ‏47‏ قانون اساسي پاکستان از سمت خود برکنار کند ، نا خواداگاه به یاد ژنرالی می افتیم که در 1999 توسط کودتای نظامی به کرسی قدرت  در کشورش تکیه زد و همین پارسال،  پس از  8 سال  حکمرانی با  اقتداری نظامی بر پاکستان ناارام و بی ثبات، به دنبال قانونی نمودن تمدید مهلت نشستن بر صندلی قدرتش بود.

 ماده چهل و هفتم از قانون اساسي سال ‏1973‏ پاکستان تصريح مي کند‏:‏رييس جمهور ي زماني از سمت خود برکنار خواهد شد که ناتواني فيزيکي و ذهني وي محرز شود و يا اتهام هايي درزمينه نقض قانون اساسي يا فساد اخلاقي عليه وي مطرح و ثابت شود

در سالی که مشرف می خواست  دورهء ریاست جمهوری اش را در یک مثلا  انتخابات پنج سال ‏دیگر تمدید نموده و درعین حال فرماندهی کل ارتش پاکستان را نیز همچنان حفظ نماید، چودری نتوانست اعتماد‏کافی مشرف را برای حمایت و فراهم آوردن مقدمات  لازم و  قانونی این امر  جلب نماید. ‏

و تلاش ساده انگارانه مشرف برای تعویض چودری با یک قاضی خوب و خودی به همراه شرایط شکننده مشروعیت داخلی و بین المللی مشرف وضعیت سقوط و افول او را مسجل نمود.

از زمان عزل رئیس دادگاه  عالی پاکستان، چودری افتخار محمد  توسط مشرف، ‏اعتراضات عمومی و نیز سرکوبی خشونت بار جامعهء حقوقدانان و مطبوعات توسط پلیس و سازمان اطلاعات پاکستان  افزایش یافت و اینگونه به نظر رسید که عمر 8 سال حکومت نظامی مشرف به پایان خود نزدیک شده است.

اینگونه بود که حزب حاکم مسلم لیگ پاکستان دیگر از برگ باطل شده مشرف استفاده ننمودند و در انتخابات از او دور شدند .

از طرفی غرب حمایت خود را از مشرف متوقف نموده است چرا که مشرف در برخورد با طالبان و القاعده دو گانه رفتار می کند و به عقیده غرب در رفتارهایش و بخصوص حمایت از القاعده  افغانستان شفاف نیست.

البته مشرف بعد از انتخابات ‏18‏ فوريه ‏2008‏ ( ‏29‏ بهمن ‏1386‏ ) اعلام کرده بود در صورتي که دولت ائتلافي بخواهد براي استيضاح وي اقدام کند از مقام خود استعفا خواهد کرد.

اما اکنون شاید مشرف به آخرین سلاح خود که همانا استفاده از ماده 58 قانون اساسی پاکستان مبنی بر انحلال مجلس ملی  متوسل بشود. اما اعلام  صریح شاخه قائد اعظم حزب  مسلم ليگ مبنی بر اینکه از این تصمیم حمایت نمی شود بیانگر تصمیم قابل انتظار و معقول این حزب در جهت فاصله گیری از مشرف در شرایطی است که حقوقدانان و اصحاب مطبوعات و افکار عمومی عمر یک رئیس جمهوری را تمام شده می دانند .

بیهوده نیست اگر آتش تازه در گرفته در قفقاز و آسیای میانه را به انرژی و امنیت عرضه و صادرات  آن به غرب مرتبط نماییم .

چرا که بی توجه به این عامل مهم و تاثیر گذار  نمی توان  حمایت آشکار  غرب از گرجستان که احتمال رخ دادن تنش بین روسیه و غرب را فزایش داده است و همچنین حضور صدها نفر از کارشناسان دفاعی اسراییل در گرجستان را که  مشغول آموزش نظامی و تجهیز سیستم دفاع هوایی این کشور هستند را توجیه نمود.

آیا امریکا  واقعا و تنها به این  دلیل با حمایت از گرجستان و محکوم کردن حمله روسیه به تفلیس خود را دچار درگیری کرده  است به طوری که گریگوری کاراسین وزیر خارجه روسیه در پاسخ به بیانیه مقامات کاخ سفید اذعان داشته است که موضع گیری منفی آمریکا را برای تصمیم گیری های آتی خود مد نظر خواهیم داشت.

روسيه نیز در حمايت از شورشيان جدايی طلب منطقهء آبخازيا، و برای جلوگيری از سلطهء مجدد تفليس بر اوسيتيای جنوبی، نزديک به ده هزار سرباز به جمهوری گرجستان اعزام کرده است. روسيه همچنين ناوهای جنگی خود را در سواحل دريای سياه مستقر کرده است تا نگذارد اسلحه و تجهيزات نظامی به گرجستان وارد شود.

و این یعنی شاخ و شانه کشیدن و رویارویی دو ابر قدرت در منطقه قفقاز و آسیای میانه و آیا به راستی مسئله آزادی  و استقلال طلبی مردم اوستیای جنوبی است که ممکن است حتی موجب رویارویی و تنش میان غرب و روسیه شود؟

بخصوص  که روسها سند جديدي  را در اواسط 2008 به تصویب رساندند كه از آن به عنوان دكترين جديد روسيه در حوزه انرژي ياد شده است.طبق اين سند كه در مطبوعات روسي آمده است علت اصلي مناقشات جهان آينده را مسئله انرزي و مسائل زيست محيطي دانسته است و روسيه را مكلف به دستيابي به جايگاه برتر جهاني در حوزه انرژي دانسته است.

- برای بلندیهای جولان   یا

-صلح – اسرائیل ، حنایی  بدون رنگ (حنایی که رنگ ندارد)

آیا می توان شکل مثلث تخاصمی ایران، رژیم صهیونیستی، و سوریه را پس از تحقق صلح احتمالی میان سوریه و رژیم صهیونیستی  تصور نمود؟

و چه چیزی ممکن است  معادله همسویی بلند مدت  و مسبوق به سابقه دستگاههای سیاست خارجی ایران و سوریه در مورد رژیم صهیونیستی را تغییر دهد ؟

اگرچه این بار ششم بعد از ریاست جمهوری  بشار اسد بود که به ایران سفر می کرد و طبق یک قاعده و استدلالی  ساده می توان اینگونه تحلیل کرد که این سفر نیز همانند سفرهای دیگر یک الزام دیپلماتیک برای این دو کشور است که از 1979 و بعد از انقلاب اسلامی ایران به بازیگران و تصمیم گیران اصلی وتاثیر گذار منطقه بدل شده اند.

اما سفر این بار بشار اسد با شکلی متفاوت از دفعات گذشته و در نقشی جدید اتفاق افتاد . این بار دمشق نه یک همپیمان منطقه ایی بود که برای هماهنگی و گپ و گفتی دیپلماتیک به تهران آمده بود بلکه یک میانجی بود و با برنامه میانجیگری وارد تهران شد.

آنهم  میانجیگری برای تنش زاترین موضوع میان ایران و غرب : مسئله استفاده صلح آمیز ایران از انرژی هسته ایی. که با درخواست نیکولاس سارکوزی رئیس جمهور فرانسه انجام گرفت.

در طی این سالها ایران و سوریه دو بازوی قدرتمند تاثیر گذار در روند معادلات و تخاصمات اسرائیل و فلسطین و لبنان بودند و اخیرا ناز شصتی  در به پیروزی و تحقق رساندن دولت وحدت ملی لبنان نشان دادند، و بخصوص این حرکت و مانور اخیر بیانگر میزان قدرت و اراده این  دو کشور در تاثیر گذاری اشان بود.

همین هم داستانی در تخاصم و به رسمیت نشناختن اسرائیل است که موجب نزدیکی و همسویی و به تبع آن قدرتمندی  ایران و سوریه در منطقه شده است.

برآیند روابط سوریه و اسرائیل بیانگر سطوح جالب و واقعی از منافعی آشکار همچون حفظ تمامیت ارضی و ... می باشد.
دمشق به دنبال باز پس گیری بلندی های جولان است که رژیم صهیونیستی  در سال ۱۹۶۷ آن را اشغال و در سال ۱۹۸۱ به این رژیم ضمیمه کرد.

واسرائیل حاضر به از دست دادن بلندیهای جولان نیست چرا که  این بلندیها و موقعیت استراتژیک آن  موجبات کنترل لبنان  و سوریه را فراهم می آورد و اسرائیل با استفاده از گیرنده‌های خود که در ارتفاعات بلندی‌های جولان نصب شده‌است برنامه‌های سوریه و لبنان را رصد می‌کند  بنابراین این بلندیها به قدر امنیت حاصل از آن، برای اسرائیل اهمیت دارد.

و اسرائیل به مانند رسم و سیاق دیرینه اش مبنی بر انجام مذاکرات صلح و گفتگوهای صلح و شرکت در کنفرانسها و نشست های صلح، با سوریه نیز گفتگوی صلح انجام داده است و انجام می دهد.

اینهمه ... برای فیلمی که دیده نشده است.( هنوز ندیده ایم.) یا

دعواهای مصر روی نیمکت ذخیره ها

گردش نامحسوس و افول  نقش مصر در جهان اعراب پس از سفر خاور میانه ایی بوش به مصر به صورت واضح تری رخ نمود و ظهور پیدا کرد. اقامت چند ساعته و به اصطلاح سر زدن بوش به مصر پس از اقامت های چند روزه در عربستان و امارات متحده عربی، توسط قریب به اتفاق تحلیلگران اهانت علنی به حسنی مبارک تلقی شد که داعیه رهبری جهان عرب را داشت و دارد. 

علاوه بر چنین رفتار علنی  و روشنی که برای تقریب موضوع به ذهن آورده شد مطالعه دیپلماسی و رفتارهای اخیر امریکا با مصر بیانگر نشانده شدن مصر روی صندلی ذخیره ها تا اطلاع ثانوی توسط امریکا است.

اخیرا امریکا  از طریق دستاویزهای حقوقی ، مبنی بر مثلا  عدم رعایت حقوق بشر گاه گداری حسنی مبارک  را زیر سوال می برد.

دست کشیدن ارباب جهان از حمایت رهبری فرتوت جهان عرب، زمانی اتفاق می افتد که در حدود  2 ميليون نفر از مردم مصر  از فرط فقر در گورستان‌ها زندگي مي‌كنند،در حالیکه حسني مبارك خود را اميرالمومنين مي‌نامد و گاز رایگانی که به اسرائيل صادر مي‌كند موجب صدور حكم مخالفت الا‌زهر با اين كار شده است و مردم در تظاهرات خیابانی عکس او را پاره می کنند.

در چنین شرایطی و در اوج بحث ها و جنجال ها ی ایران و امریکا بر سر مثلا پرونده هسته ایی، ایجاد مناقشات و دعواهای دیپلماتیک توسط مصر  با ایران بر سر پخش یک فیلم مستند (که خود نگارنده نیز هنوز موفق به دیدن آن نشده است) چه معنی می تواند داشته باشد؟

فیلم مذکور  که گفته می شود مورد توجه مردم مصر قرار گرفته است فیلم مستند " اعدام فرعون" مربوط به ترور انور سادات توسط خالد اسلامبولی است .

شکایت حسنی مبارک و خانواده و همسر انور سادات این است که چرا در این مستند از خالد اسلامبولی به عنوان شهید و از انور سادات به عنوان خائن نام برده شده است ؟ و چرا فیلمسازان از خانواده و دولت مصر برای این فیلم مجوز دریافت نکرده اند.

دیگر زمان نمی دهند ، چطور بازی کنیم؟

" خرید زمان  برای مدیریت پدیده های بی ثبات کننده  که محرک اشاعه هسته ایی می باشند یک هدف سیاسی ممکن جهت دستیابی به بازگشت هسته ایی می باشد "      جوزف نای

از سال 1381 پرونده مذاکرات هسته ایی ایران و غرب فازها و روند های متفاوتی را از سر گذرانده است. در این مدت  شورای امنیت سازمان ملل متحد سه قطعنامه بر علیه ایران صادر نموده است و تحریم های بی شماری  صورت گرفته است. همچنین دو بسته پیشنهادی از سوی غرب با پیش شرط تعلیق غنی سازی اورانیوم به ایران ارائه شد که هر دو به دلیل وجود این پیش شرط که خط قرمز ایران برای ورود به مذاکرات است  هیچ نتیجه ایی در بر نداشته است. دیپلمات های جمهوری اسلامی موفق شدند طی چندین دور مذاکره با مقام های آژانس، برخی ابهام ها درباره برنامه هسته ای را به ویژه درباره منشا برخی آلودگی ها و بازفرآوری پلوتونیوم رفع کند اما چند ماهی است که طرح اتهام انجام برخی مطالعات برای ساخت سلاح هسته ای از سوی ایران، آهنگ همکاری تهران و آژانس را کند کرده است.

عزم جدی و رویکرد مصمم دولت نهم در راستای دستیابی و حفظ این حق مسلم ،پرونده را وارد فاز جدیدی از جنجال برانگیزی و حساسیت های بین المللی نمود.

و اکنون پس از رد تلویحی  بسته جدید مشوق های سیاسی – اقتصادی غرب توسط ایران، علی رغم اینکه ایران در مذاکرات ژنو پیشنهاد 7 دور مذاکره را به غرب داد ، غرب به ایران مهلت کوتاهی داده است تا نظر خود را درباره به تعلیق درآوردن چرخه سوخت هسته ای در ازای دریافت مشوق های اقتصادی – سیاسی اعلام نماید.

پر بیراه نیست اگر بگوییم اکنون  پرونده هسته ایی ایران از لحاظ دیپلماتیک در حساس ترین مقطع زمانی خود قرار دارد.

این نکته را می توان از واکنش ها ، حدس ها و گمانه زنی های گاه متناقض  مراکز خبری غرب در مورد اظهارات رئیس جمهور و دستگاه دیپلماسی ایران متوجه شویم به طور مثال این پایگاههای خبری سعی دارند تا با تفسیر و تاویل خودشان از ادبیات خاص رئیس جمهور  ایران در مورد پرونده هسته ایی، اقدام و واکنش آتی ایران در مورد همکاری با آژانس را  پیش بینی نمایند. حضور نماینده عالی رتبه امریکایی  نیز در جریان مذاکرات ، تنها به عنوان ناظر  و  در جهت عینی سازی بیشتر اطلا عات آمریکایی ها در مورد پرونده هسته ایی ایران است چرا که در طول حدود سی سال هیچ ارتباط مستقیم دیپلماتیک بین ایران و آمریکا وجود نداشته است و حضور این نماینده  برای پر کردن خلاء های اطلاعاتی امریکا است و هرگز دلیلی بر نزدیکی مواضع دیپلمات های دو کشور نیست .

سستی در تعهد غیر متعهد ها

نلسون ماندلا  گفته بود: "ما مصمم هستیم فرضیه های عملی را برای افزایش همکاری های متقابل میان کشورهای جنوب در تمام فعالیت های انسانی به وجود آوریم تا همکاری های مشترک و روح همبستگی افزایش یابد."

همبستگی و همکاری های متقابل در کشور های جنوب دقیقا ایده و انگیزه تشکیل و قوام یافتن جنبش عدم تعهد در دهه پنجاه و اوایل دهه 60 بود.

و اتفاقا افرادی همچون جواهر لعل نهرو ، جمال عبد الناصر واحمد سوکارنو  رؤسای وقت حکومت کشورهای هند، مصر ، و اندونزی  در کنفرانس باندونگ  ایده تشکیل چنین سازمانی را مطرح کردند.

نخستین تلاش ها  برای ایجاد همگرایی میان کشورهایی که بعدها به غیرمتعدها معروف شدند، در سال ۱۹۵۵ در همین کنفرانس انجام شد.

این جنبش  در اوج جنگ سرد  و فضای دوقطبی بین غرب و شرق با هدف وحدت میان کشورهایی که نه در اردوگاه کمونیسم  و نه در اردوگاه امپریالیسم ( کاپیتالیسم)  قرار داشتند، شکل گرفت.

و بالاخره در ۱۹۶۱ با حمایت فیدل کاسترو  ومارشال تیتو  در کنفرانسی که در کشور یووگسلاوی  برگزار شد، این سازمان موجودیت خود را اعلام کرد.

دشمن دشمن امریکا = دوست امریکا

یک معادله ساده

این جمله که در افواه  عوام رواج دارد  و قریب به اتفاق مردم به جز عالمان علم سیاست به آن معتقدند، مینی بر اینکه " سیاست پدر و مادر ندارد"  در مورد برخی رفتارهای  همپیمانان امریکا , مصداق و صحتی جدی می یابد.

امریکا ، عراق، و اعراب ، مثلثی که نمی ماند .

به نظر می رسد ماه عسل عراق و کشورهای عربی منطقه با  سفر نوری المالکی به امارات متحده عربی  و اعلام این کشور مبنی بر اینکه از تمام طلب هایی که از عراق دارد  و نزدیک به هفت میلیارد دلار است  صرفنظر می کند، آغاز شده است. همچنین  امارات متحده عربی روابط دیپلماتیک خود با عراق را از سر گرفته و سفیر جدید خود در عراق را نیز  معرفی کرده است.

آیا این اتفاق خجسته و فرخنده در راستای شکل گیری سیستم نوین امنیتی مورد نظر امریکا در منطقه است؟

وقتی که جرج بوش در سفر خاورمیانه ای ماه ژانویه 2008 خود  در مرکز مطالعات استراتژیک ابوظبی سخنرانی می کرد و خواستار ایجاد ائتلافی علیه ایران در منطقه بود، داشت  اولین گامها را برای پی ریزی نظام نوین امنیتی منطقه بر می داشت.

وجود چنین دستور کاری و اعلام آن در خلیج فارس آن هم در نزدیکترین نقطه به سواحل ایران و  در کشوری که بالاترین حجم تجارت را با ایران دارد ،  به وضوح تعریف کننده  و شکل دهنده نقش جدید  کشورهای خلیج فارس  نسبت به حوزه خاورمیانه در سیاست خارجی امریکا بود.

دموکراسی در ترکیه پروژه یا پروسه ؟

روند ساختن چیزی در جایی به خودی خود بیانگر صعب و دشوار بودن آن است. وقتی در مورد "روند دموکراسی سازی"  در خاورمیانه بحث می شود غریبی و سختی این امر در خود این گزاره ملموس و مشهود است .

البته آقای فوکویاما هرگز پیش بینی نمی کرد که محل برخورد جدی تمدن اسلام و لیبرال دموکراسی در جبهه های داخلی کشورهای خاورمیانه نمود پیدا کند.

اینکه عده ایی دموکراسی سازی در خاورمیانه را" پروژه" می دانند و عده ایی دیگر از آن به عنوان یک" پروسه" بحث می نمایند دلایل بی شماری دارد.

پروسه دانستن  دموکراسی، نگاهی امید وارانه و حاکی از اجتناب ناپذیری وقوع آن در آینده است و مشکلات و درگیریها را عادی و لازمه ی این تغییر و تحول می داند اما پیامد اینکه دموکراسی را پروژه غرب در نظر بگیریم، ناامیدی از وقوع آن، در نتیجه مشاهده درگیریها و چالش های روز افزون است.

 یکی از این چالش ها ،  که در ترکیه مسبوق به سابقه است و به نظر می رسد ادامه داشته باشد، تنش بین احزاب سکولار و اسلام گراها است.

حدود چهار ماه پیش عبدالرحمان یالچین کایا، دادستان کل ترکیه با متهم کردن حزب عدالت و توسعه به فعالیت های ضد سکولار، دادخواست خود را به دادگاه قانون اساسی این کشور ارائه داد و از دادگاه خواست تا 71 عضو ارشد این حزب از جمله، رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه و عبدالله گل، رییس جمهور این کشور را به مدت 5 سال از فعالیت های سیاسی محروم کند.

 زیمباوه پیش لرزه های استعمار نو

این پنداره که " هر که با ما نیست بر ماست " یک پنداره ی استعمار گرانه است . این اندیشه یعنی یک چنگال قدرت طلب و هژمون طلب  می خواهد با مشروعیت نسبی و خصم انگاری مخالفان  در گلوی مزاحمان قدرت طلبی خویش فرو برود .

اتفاقا این اندیشه ی " رابرت موگابه " رهبر زیمباوه  ایی است که تا 1980  مستعمره بریتانیا بوده است و موگابه در ابتدا به عنوان یک استعمار ستیز رهبر زیمباوه ی مستقل شد .

وی تا 1987 نخست وزیر و از 1987 تا کنون با عنوان  رئیس جمهور زمام امور حکومت داری موگابه را به دست گرفته است.

صرف نظر از عناوین و چگونگی زمامداری اینکه 28 سال چرخش قدرتی وجود نداشته است و یک نفر 28 سال بر مسندی  تکیه زده است ، کمی شک بر انگیز است و در عالم سیاست ذهن را اولا به صاحب قدرت و ثانیا به سیستم آن مسند مشکوک می کند.

گرگ و میش،لبنان امروز

دبیرکل سازمان ملل متحد نیز از پیشرفت نکردن روند تشکیل دولت وحدت ملی لبنان ابراز نگرانی کرد و گفت: «ما از نبود پیشرفت در یک دولت وحدت ملی در لبنان ناامید شده ایم. گرچه مسئولان سازمان ملل که در تماس دائم با لبنان هستند، به من گفته­اند که دولت وحدت ملی به زودی تشکیل می­شود. من صادقانه امیدوارم که آنان قادر به اعلام تشکیل دولت وحدت ملی باشند.»

این وضعیت گرگ و میش امروز لبنان است . از سویی چشم امیدواری به توافقات دوحه و از سویی نگرانیهایی که شکل جدید مناقشات موجب شده اند.

 بطور مثال انفجار یک بمب در یک مرکز خرید واقع در  طرابلس در شمال بیروت و کشته و زخمی شدن عده ایی مسیحی  و یا برخوردی که بین اقوام مختلف دروزی صورت می­گیرد یا اینکه علویان و سنیان در مناطق بومی خود با یکدیگر درگیر می­شوند، به روشنی نمایانگر تغییر شکل مبارزات و مناقشات است. گویا  دیگر مبارزه حزبی و جنبشی نیست و طوائف  و قوم ها هستند که دست به سلاح شده اند .

صنعت خودرو سازي آلمان

صنعت خودرو سازي در آلمان كه يكي از بزرگترين كشورهايي است كه در توليد انبوه صنايع پيشرفته حرفهايي براي گفتن دارد، از توليد در خارج در جهت كاهش هزينه ها منتفع است و واحد هاي توليدي بسياري را در آسيا و كشورهاي اروپاي شرقي و حتي جنوب آمريكا ايجاد نموده است .

در واقع هر بخش از صنعت خودرو سازي آلمان در مقياس وسيع جهاني عمل و فعاليت مي كند.

ويژگيهاي منحصر به فرد  محصولات شامل تكنولوژي پيشرفته طراحي ، دوام و قابليت اعتماد مصرف كننده و روند پيچيده مونتاژ و توليد كه بر  اساس تكنيك هاي دانش محور ساخت بنا شده اند اين صنعت را از قدرت رقابت جهاني برخوردار مي سازد.

بخش هاي فعال توليدي در اين صنعت شامل  قطعات و تجهيزات خودرو ، واگن هاي يدك ، وسايل نقليه تجارتي ،تجهيزات خرد، كانتينر، موتور سيكلت ، تريلي و ماشينهاي كشاورزي، ماشين هاي مربوط به ساخت و ساز مثل چرثقيل هاي چنگك دار و كاميون ها و ... مي باشد.

آلمان استانداردهاي بين المللي و جهاني مربوط به ايمني جاده و خودرو ، جلوگيري از آلودگي محيط زيست و كارامدي سوخت را به خوبي رعايت مي كند و گواهينامه هاي متعددي در اين زمينه دريافت نموده است.

همچنين صنايع خودرو سازي آلمان در زمينه طراحي خودرو به سبب در دست داشتن ابزار دقيق و پيشرفته اندازه گيري و مهندسي جايگاه قابل توجهي دارند.

پنج كارخانه بزرگ توليد كننده خودرو هاي مسافرتي آلمان مرسدس بنز،بي ام و، فولكس واگن، آئودي و فورد و اوپل مي باشند .

اهميت اقتصادي صنعت خودرو سازي در آلمان

امريکا با توليد ‌11‌ميليون‌ دستگاه‌ خودرو در سال‌ و ژاپن‌ با توليد ده‌ ميليون‌ و پانصد هزار دستگاه‌ خودرو در سال‌ در رتبه‌ هاي‌ اول‌ و دوم‌ توليد خودرو در جهان‌ قرار دارند.

آلمان‌ در سال‌ ‌2006‌ ميلادي‌ با توليد پنج‌ ميليون‌ و هشتصد هزار دستگاه‌ انواع‌ خودرو رتبه‌ سوم‌ جهان‌ را از نظر توليد کسب‌ کرد و پس‌ از آمريکا و ژاپن‌ قرارگرفت‌ . اين‌ کشور با توجه‌ به‌ صادرات‌ ‌60‌ درصد توليدات‌ خود به‌ خارج‌ چند سال است كه‌ درصدر صادرکنندگان‌ خودرو در جهان‌ قرار دارد و گفته مي شود كه از هر چهار خودروي توليد شده در آلمان، سه دستگاه صادر مي شوند.

چاپ شده در روزنامه جام جم مورخ اول تیر ۱۳۸۷

پیش از ورود سولانا مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا  به همراه  هيئتي متشكل از معاونان وزراي خارجه كشورهاي عضو،  و ارائه بسته مشوق هاي جديد غرب و گروه 1+5 به ایران، ماهها شاهد تبلیغات رسانه ایی و فعالیت دیپلماسی رسانه ایی غرب در برابر  ایران بودیم .

  بنا بربه عقیده سازه انگاران  يك دولت قدرتمند لزوما نبايد صاحب قدرت اقتصادي و نظامي و.... باشد بلكه دولت قدرتمند بايد توانايي ايجاد  آنچنان فضاي هنجاري را داشته باشد كه بتواند به راحتي به خلق و ايجاد رفتار هاي مورد نظرش بپردازد.

البته هنجاري كه اينجا مطرح مي شود همان مفهوم ساده نورم است و نبايد به عنوان يك بايد ویک ايده آل و امری ايدئولوژيك شناخته شود. يعني رفتاري كه در متن خودش عادي و لازم تلقي شود. مثال ساده براي نورم ساختن در فضاي بين المللي موجوديت و ساز و كارهاي متنوع "شوراي امنيت" است. موجوديتي كه چه به لحاظ فلسفه سياسي و چه به لحاظ حقوقي مي تواند مورد سوال و چالش برانگيز باشد اما با توانايي بالاي نورم سازي چنين موجود چه بسا فاقد مشروعيتي، به عنوان يك منبع صدور مشروعيت عمل مي كند.

مانندتوانايي همان خياط زيرك كه يك پادشاه را به برهنه گي در ملا عام وادار كرد . اين شورا مي تواند و توانسته است با توجه به سه حوزه وظيفه اش " حفظ صلح - جلوگيري از تهديد و نقض صلح - و مقابله با تجاوز عليه صلح " مصاديق تهديد و نقض و تجاوز را به نوبه خودش تعريف و چنانچه لازم باشد باز تعريف كند.

 رشد اقتصاد ايران 

بر خلاف اعلام بانك مركزي مبني بر رشد نيم درصدي اقتصاد ايران  در سال 85 روند منحني رشد اقتصاد ایران از سال    1380 تا کنون ،علی رغم افزایش درآمدهای نفتی و گازی و ارزی و  همچنین افزایش تولید سرانه، روندی نزولی را نشان می دهد . به طور ی که از سال 81 تا 83  با نزول و کاهش 4/2 مواجه هستیم . و در یک براورد کلی  می توان تاثیر گذاری منفی شاخصهایی همچون بیکاری و تورم و کاهش سرمایه گذاری را از شاخصهایی همچون درآمد و تولید ،که به تنهایی با افزایش و رشد مواجه بوده اند را بیشتر و قوی تر دانست.

در کالبد شکافی اقتصاد ایران می توان اینگونه اذعان نمود که برنامه ریزی و تدوین استراتژی و تاکتیک برای رشد هم آهنگ و هم زمان تمام پیکر اقتصاد ایران صورت نگرفته است و به عبارتی این اقتصاد هرگز بر روی مرز امکانات توسعه ورشد قرار ندارد .

یکی از پیش شرط‌های اصلی تحقق اهداف چشم‌انداز 20 ساله کشور رشد اقتصادی هشت درصدی براساس برآوردهای قانون برنامه چهارم اعلام شده است . با بررسی و غور در عملکرد اقتصادی دو سال اخیر مشاهده می شود که لازمه نیل به چنین هدفی برخورداری از پشتوانه های کارشناسی بسیاری است .

تولید، مهمترین شاخص رشد

از آنجا که مهمترین شاخص در رشد اقتصاد تولید است در مطالعات روی سرعت رشد اقتصاد یک کشور بررسی تولید و مرز امکانات تولید یک کشور حائز اهمیت است .

 یک اقتصاد کارآمد که از تمام منابع و امکانات موجود خود استفاده می‌کند و در واقع روی مرز امکانات تولید خودش قرار دارد در کوتاه مدت تولید فراتر از مرز امکانات تولید خود  برایش سخت و کاربر و همچنین زمان بر است بنابراین برای افزایش تولید یک یا چند کالای خاص باید از تولید کالا یا کالاهای دیگری بکاهد که همین تدبیر و جابجایی باعث ثابت ماندن کل تولیدات کشور شده و رشدی در اقتصاد اتفاق نخواهد افتاد.

از این رو رشد اقتصادی برای چنین سیستمی سخت و چالش برانگیز است اما آیا اقتصاد ایران روی مرز امکانات تولید خود قرار دارد ؟

دراقتصادی که منابع تولید عملا بدون استفاده و در پایین ترین مرز بهره وری مانده اند و به صورت کارگران بیکار، تولید زیر ظرفیت در کارخانه‌ها و زمین و منابع طبیعی بلا استفاده جلوه می‌کنند آیا می‌توان ادعا کرد که اقتصاد روی مرز امکانات تولید قرار دارد؟

 اجراي سياست هاي اصل 44 در صنعت نفت

صعب و پيچيده

 ابلاغ سیاست های کلی اصل 44 بر اساس فرمان مقام معظم رهبری ، زمينه‌ساز انقلاب اقتصادي و تحولي شگرف در اقتصاد ايران خواهد بود. امید است که با اجرايي‌شدن آن شاهد رشد و شكوفايي اقتصاد و توسعه پايدار به همراه تحقق عدالت اجتماعي باشیم . سياست‌هاي كلي اصل 44 قانون اساسي به همراه نگاه جدي دولت در پياده‌سازي سهام عدالت باعث خواهد شد تا مالكيت صنايع بزرگ نظير بانك‌ها، بيمه‌ها، هواپيمايي، كشتيراني، برق و.... كه تا به حال به دلیل  ساختارهاي مكانيكي و بوروركراتيك  دچار بهره وری  پایین بوده اند ، در اختيار بخش خصوصي و مردم قرار گرفته و با ساختاري ارگانيك و بهره‌وري بالا زمينه‌ساز اقتصادي پويا و فعال شود و بدين طريق با كاهش تصديگري دولت شاهد دولتي سياستگذار، هدايتگر و ناظرخواهیم بود  كه با تدبیر و مدیریت بهینه  بدنه اقتصادي را به سرمنزل مقصود رسانده و رفاه اقتصادي و اجتماعي را به ارمغان آورد.

سياست‌هاي كلي اصل 44 قانون اساسي

با توجه به ذيل اصل 44 قانون اساسي و مفاد اصل 43 و به منظور شتاب بخشيدن به رشد اقتصاد ملي، گسترش مالكيت در سطح عموم مردم به منظور تأمين عدالت اجتماعي، ارتقا كارايي بنگاه‌هاي اقتصادي و بهره‌وري منابع مادي و انساني و فن‌آوري، افزايش رقابت‌پذيري در اقتصاد ملي، افزايش سهم بخش‌هاي خصوصي و تعاوني در اقتصاد ملي، كاستن از بار مالي و مديريتي دولت در تصدي فعاليت‌هاي اقتصادي، افزايش سطح عمومي اشتغال و تشويق اقشار مردم به پس‌انداز و سرمايه‌گذاري و  بهبود درآمد خانوارها، مقرر مي‌گردد:

"بسمه تعالي"

 گاز،ايران و روسيه زمينه هاي همكاري و امتناع

روسها درصدد تصويب سند جديدي  در اواسط 2008 هستند كه از آن به عنوان دكترين جديد روسيه در حوزه انرژي ياد شده است.پيش نويس اين سند كه در مطبوعات روسي آمده است علت اصلي مناقشات جهان آينده را مسئله انرزي و مسائل زيست محيطي دانسته است و روسيه را مكلف به دستيابي به جايگاه برتر جهاني در حوزه انرژي دانسته است.

صرف نظر از تناقض اهدافي كه روسيه به دنبال آن است با سند چشم انداز ايران در افق 1404 كه در آن از دستيابي به جايگاه برتر در منطقه به عنوان هدف اصلي ايران ياد شده است مي بايست زمينه هاي همكاري و امتناع ايران- روسيه را در زمينه انرژي بخصوص گاز مورد بررسي و مداقه قرار داد.

اكنون زمينه هاي امكان سياست هاي مشترك  انرژي ميان دو كشور ايران و روسيه، با آگاهي رو به رشد بين المللي از ذخاير عظيم هيدروكربني دو كشورمصادف شده است.

علي رغم اينكه روابط دو كشور گاها به سمت وابستگي هاي متقابل پيش رفته است اما همواره نوعي ابهام به همراه رقابت و تنش ميان دو كشور مشهود است.

ترتیب دادن مسابقه برای برنده ماندن

ابعاد گوناگون  برنامه سپر دفاع موشکی امریکا

در حدود سه ماه پيش گوردون جاندرو سخنگوی سازمان امنیت ملی ایالات متحده در مورد AThe  ماهواره‌ای پیشرفته كه برای مقاصد جاسوسی در دسامبر 2006 بفضا پرتاب شده واینک نتوانسته بطور صحیح در مدار مشخص شده قرار بگیرد، گفت: « سال‌هاست که ماهواره‌های بیشماری از مدار خود خارج می‌شوند و بدون هیچگونه خطری سقوط می‌کنند. ما درحال بررسی کلیه عوامل بالقوه‌ای هستیم که می‌توانند هرگونه خسارت احتمالی که سقوط این ماهواره می‌تواند بهمراه داشته باشد را بحداقل برسانند. »

 همچنين در آن زمان متخصصین تأیید کرده‌اند که AThe حامل راکت سوختی هیدرازین است که ماده‌ای سمی برای انسان محسوب می‌شود  اما اضافه نمودند كه خطر سقوط قطعات و اجزاء این ماهواره اندک است زیرا هفتاد درصد سطح زمین از آب پوشیده شده و علاوه بر آن انتظار می‌رود تا عمده این قطعات نیز بمحض ورود به اتمسفر زمین بسوزند.

چندوقت پيش مقامات آمریکایی اظهار داشتند که ارتش این کشور ماهواره جاسوسی را که بر اثر نقص در سیستم کامپیوتری از کنترل خارج شده بود ؛ هدف قرار داده است.
بر اين اساس، یک موشک که از روی ناوهای جنگی امریکا مستقر در غرب هاوایی شلیک شد در 10 ثانیه ماهواره جاسوسی را منهدم کرد.
به گفته مقامات آمریکایی این اقدام به دلیل نگرانی زیاد در مورد امکان برخورد این ماهواره به زمین و انتشار گازهای سمی درون آن بوده است.

در اين  ميان واكنش روسيه، تنها رقيب  هژمون طلبي هاي امريكا در زمينه پيشرفتهاي موشكي قابل تامل و بررسي است.
 در حاليكه مقامات روسی پیش از این چنین اقدامی از طرف آمریکا را آزمایش موشک های ضد ماهواره و ایجاد نوعی تکنولوژی جدید در این زمینه دانسته بودند  ،
آناتولی نوگاویتسین" معاون فرمانده کل نیروی هوایی  اعلام داشته است که نیروی هوایی روسیه نتایج عملیات نابودسازی ماهواره جاسوسی آمریکایی حاوی سوخت سمی را بررسی و در مورد آن تحقیق می کند.

اما شكي در اين نكته وجود ندارد كه انهدام ماهواره امريكايي با شليک موشک از يک شناور نظامي امريکا تنها بخشي از کابرد اين سامانه است و هدف اصلي از اين ازمايش در واقع نشان دادن کارائي سامانه دفاع ضد موشکي است که بوش در ابتداي دور اول رياست جمهوري خود دستيابي به ان را وعده داده بود.

اين سامانه دفاع موشکي که با موفقيت ازمايش شد سامانه اي بسيار گران قيمت است اما ازمايش موفقيت آميز آن نشان داد که اين سامانه از کارائي لازم برخوردار است و امريکا براي عملياتي کردن ان افزون بر منهدم کردن ماهواره هاي فرسوده و منسوخ هدف پنهاني ديگري دارد.

با آزمايش موفقيت اميز اين سامانه برخي از کشورها که خود را با تهديد همسايگان يا کشورهاي ديگر مواجه مي دانند به خريد اين سامانه گران قيمت از امريکا مبادرت خواهند کرد. از جمله خريداران اين سامانه ژاپن خواهد بود.

 بنا بر اظهارات اندرو بروکس از تحليگران موسسه بين المللي مطالعات راهبردي در لندن ، سامانه ضد موشک امريکا را از لحاظ سياسي ، نظامي و اقتصادي يک طرح موفق است و مجريان اين طرح در امريکا از اين که اين ازمايش با موفقيت همراه بوده است بسيار شادمانند.

امروزه روسيه و امريكا در دو حوزه انرژي و تسليحات نظامي به رقابتي سخت مشغولند . روسيه مي خواهد قطب انرژي قرن بيست و يكم باشد و امريكا نيز با حضور در خاورميانه كه بر اساس گزارشها و برآوردهاي آژانس اطلاعات انر‍ژي امريكا بيش از 68 درصد نفت و گاز سه دهه آتي را توليد و صادر خواهد كرد، مي خواهد از قافله دسترسي به انرژي عقب نماند و قائله را نبازد. و از طرفي روسيه  از طرح دفاع موشكي امريكا ،نگران و برآشفته است. موضوع انرژي و تسليحات نظامي ، روسيه را تنها رقيب هژمون طلبي هاي امريكا ساخته است در ذيل به كند و كاو در مورد مسابقات تسليحاتي اين دو كشور مي پردازيم.

۱.

یا تیم پرزیدنتمون یه دینامیت کوچولو تو حیاط خونه اولمرت ترکونده و ایهود نصفه شب در حالیکه لرزش خفیفی هم داشته رفته دم در خونه جورج اینا و زنگ زده و گفته بزار بیام بالا کارت دارم ... بعدش یواشکی گفته دبلیو جونم ! این ایران - می خواد اذیت کنه !-  کد خدااااااا !

۲

یا تو سفر اخیر پوتین به ایران در ازای دریافت مبالغ و امتیازهای هنگفتی که ۵ الی ۱۰ سال دیگه مشخص می شه پوتین در گوش پرزیدنتمون گفته هر موقع دبلیو زیاد گیر داد دست بزار روی نقطه ضعفش و بگو جلوی همه بهت میگم : گوش بربری ... گوش بربری ...

۳.

 در هر صورت نمی تونه بی ارتباط به برنامه حمله وسیع اسرائیل به نوار غزه باشه .  حتی اندکی کمتر شدن حمایت ایران از حماس معادله رو کلی به نفع روند مثلا صلح خاورمیانه (!) تغییر می ده .

۴.

و پر واضحه که این تنش در منطقه الان اصلا به نفع امریکا نبود . می تونه بعد از تازه کردن نفس به یک چیز دیگه گیر بده ... به هر حال کلی سلاح کاربردی دستشه :حقوق بشر / حقوق اقلیت ها/ شورای امنیت/ فصل ۷ منشور و اقدام علیه ناقضان صلح و امنیت بین الملل/ بند ۷ ماده ۲ منشور و اقدام پیش دستانه علیه ظلم و ...

۵.

 اما اقدامش غیر حرفه ایی بود . مثل بچه ایی که هی فرار کنه و بعد ته کوچه بن بست که گیر افتاد به مامانش اعتراف کنه که چه اشتباهاتی کرده . این اقدامش صرف نظر از منافعی که حتما براش داشته بالانس قدرت رو در منطقه به نفع پرزیدنتمون تغییر داد .

۶.

تازشم در زمان کم شدن ذخیره نفتی امریکا و وضع  ناجور سکوهای نفتی مکزیک و دریای شمال سیاسی شدن  اوپک یک تهدید به موقع و اساسی و  یک ناز شستی بود که پرزیدنتمون نشون داد و من یکی که حالشو بردم. اینا آس های ما هستند . نفت / گاز /دینامیت بازی ( تو بعضی جاها)